สำนวน ราชรถมาเกย หมายความว่าอย่างไร

XX

ราชรถมาเกย เป็นสำนวนที่มีความหมายว่า การพอเจอกับโชคที่มาถึงโดยไม่รู้ตัว  ประสบโชคดีทั้ง ๆ ที่ไม่ได้ค้นหาหรือขวนขวาย  ไม่ได้ทำอะไรเลย
ที่มาของสำนวนนี้มาจากราชประเพณีในสมัยโบราณ ดังนี้
ครั่นเมื่อพระเจ้าแผ่นดินเสด็จสวรรคต ไม่มีผู้ใดมารับราชสมบัติ เสนาอำมาตย์ก็ได้พร้อมกันนำเอาราชรถมาเสี่ยง  โดยให้ราชรถแล่นไป  หากว่าหยุดที่ผู้ใด  ก็จะเชิญผู้นั้นมาครองราชสมบัติสืบต่อเป็นพระเจ้าแผ่นคนต่อไป  โดยถือว่าบุคคลนั้นมีบุญ  ซึ่งในพงศาวดารของเขมรโบราณ มีเรื่องหนึ่งว่า  ตาเคเห ได้เก็บกุมารมาเลี้ยงไว้ “ฝ่ายพระมหากษัตริย์ทรงประชวรหนักถึงแก่พิราลัย เสนาพฤฒามาตย์ราชปุโรหิตก็พร้อมใจกันให้โหรทำนายดู  จึงรู้ว่าบุญนั้นยังคงมีอยู่  จึงได้ปรึกษาหารือกันเสี่ยงราชรถไป  ราชรถก็ตรงไปยังแม่น้ำก็หยุดอยู่ที่ฝ่ายอำมาตย์ราชปุโรหิต  ซึ่งตามราชรถไปนั้นก็ชวนกันเอาราชรถนั้นข้ามแม่น้ำไปถึงฟากข้างโน้น  ราชรถนั้นตรงไปถึงที่ใกล้พระราชกุมาร เสนามาตย์ราชปุโรหิตเห็นว่าพระราชกุมารนั้นต้องด้วยลักษณะควรที่จะเป็นพระมหากษัตริย์ครอบครองราชสมบัติต่อไป  ก็ให้ประโคมดุริยางคดนตรีขึ้นพร้อมกันและเชิญเสด็จพระกุมารขึ้นทรงราชรถ แห่แหนไปสู่ยังพระนครจัตรมุขพนมเพ็ญเป็นสมมติกษัตริย์ ทรงมีพระนามว่า ” พระเจ้าปักษีจำกรง” ตามศิลาจารึกของเขมร พระเจ้าปักษีจำกรงนี้ คือพระเจ้าไชยวรมันที่ 4  ทรงราชเมื่อ พ.ศ.1471 ถึง พ.ศ.1484   ในพงศาวดารเหนือของเราก็มีเรื่องเสี่ยงเรือเอกไชยไปหยุดอยู่ที่เด็กเลี้ยงงัว  เลยเชิญเด็กเลี้ยงงัวนั้นมาเป็นพระเจ้าแผ่นดิน คือพระเจ้าสายน้ำผึ้ง  ที่ไปได้นางสร้อยดอกหมากพระราชธิดาพระเจ้ากรุงจีน แล้วมาทำกระบิดกระบวนกลั้นใจตาย จนได้สร้างวัดพนัญเชิง คือพระนางเชิงที่กรุงเก่านั้น เรื่องเสี่ยงทายหาพระเจ้าแผ่นดิน มีคล้าย ๆ กัน แต่เราไม่มีสำนวนทางเรือ มีแต่สำนวนทางรถอย่างเขมร คือใครประสบพบโชคใหญ่โดยไม่รู้ตัว ก็พูดกันว่า “ราชรถมาเกย” ใครที่ไม่ขวนขวายทำอะไร อยู่นิ่ง ๆ เฉย ๆ ก็พูดว่า จะรอให้ราชรถมาเกย  เป็นต้น


Comments